Een volledige bovenprothese bedekt het gehemelte. Sommige mensen vinden dat vervelend: ze kokhalzen, proeven minder of voelen de plaat steeds. Dan rijst de vraag of een kunstgebit zonder gehemelte mogelijk is. Het eerlijke antwoord: soms wel, maar niet in elke situatie. Op deze pagina leest u wanneer het kan, wat daarvoor nodig is en wat u verder kunt doen.
Een gewone bovenprothese blijft zitten door zuigkracht. De plaat ligt tegen het gehemelte en de rand sluit af tegen het tandvlees. Tussen prothese en gehemelte ontstaat een dun laagje speeksel dat de prothese vasthoudt. Hoe groter het oppervlak, hoe beter dat werkt.
Laat u het gehemelte vrij, dan valt een groot deel van die zuigkracht weg. Bij een volledige bovenprothese zonder implantaten betekent dat vrijwel altijd dat de prothese loslaat. Daarom is een gehemeltevrij bovengebit zonder extra houvast meestal geen goed idee. Meer over de bovenprothese leest u op prothese bovenkaak.

Dit hangt vooral af van uw situatie. Een overzicht:
| Uw situatie | Gehemelte vrij? | Toelichting |
|---|---|---|
| Volledige bovenprothese zonder implantaten | Meestal niet | De zuigkracht via het gehemelte houdt de prothese vast |
| Volledige bovenprothese op implantaten | Soms, deels of helemaal | De implantaten geven het houvast; hangt af van aantal en constructie |
| Gedeeltelijke prothese met frame | Vaak deels | Het frame steunt op uw eigen tanden en kan smal blijven |
| Plaatje met een of enkele tanden | Deels | De plaat is kleiner, maar bedekt wel een deel van het gehemelte |
Een klikgebit in de bovenkaak is de bekendste manier om het gehemelte vrij te maken. Lees meer op klikgebit bovenkaak. Heeft u nog eigen tanden, kijk dan op frameprothese.
Met implantaten krijgt de prothese houvast in het bot. De zuigkracht via het gehemelte is dan minder nodig, waardoor het gehemelte deels of helemaal vrij kan blijven. Hoeveel er vrij kan, hangt af van het aantal implantaten en de constructie. In de bovenkaak zijn doorgaans meer implantaten nodig dan in de onderkaak.
De implantoloog beoordeelt of er voldoende bot is en vraagt de machtiging aan bij uw zorgverzekeraar. Wij maken daarna de prothese in ons eigen laboratorium. Meer over dat traject: implantaten voor een klikgebit.

Wij horen soms dat mensen zelf een stuk van de plaat afvijlen of afknippen om het gehemelte vrij te maken. Doe dat niet. De prothese verliest dan zijn zuigkracht en laat los, en de rand kan scherp worden en wonden geven. Vaak is de prothese daarna niet meer te herstellen. Heeft u last van de plaat, kom dan langs; wij kijken wat er wel kan.
Niet elk ongemak vraagt om een gehemeltevrije prothese. Vaak helpen eenvoudiger stappen:
Kokhalzen ontstaat vaak doordat de achterrand van de prothese te ver naar achteren reikt of niet goed aansluit. Een kleine aanpassing door ons kan dan al helpen. Bij een nieuwe prothese gaat het vaak over naarmate u went.
Wat proeven betreft: de smaak zit vooral in uw tong, niet in het gehemelte. Veel mensen merken in het begin wel verschil, omdat de warmte en textuur van eten anders voelen. Dat went meestal. Blijft het u hinderen, dan bespreken wij de mogelijkheden.

De vraag naar een kunstgebit zonder gehemelte gaat bijna altijd over de bovenkaak. Daar ligt de plaat tegen het gehemelte en daar komt de zuigkracht vandaan. Een gehemeltevrije bovenprothese kan dus alleen als iets anders het houvast overneemt: implantaten of, bij een gedeeltelijke prothese, uw eigen tanden.
Een onderprothese heeft geen gehemelteplaat. Hij ligt als een hoefijzer op de kaakwal. Zit uw onderprothese los, dan heeft dat dus een andere oorzaak, meestal een geslonken kaak. Lees daarover onderprothese zit los of klikgebit onderkaak.
U vertelt ons wat u precies hindert: kokhalzen, minder proeven, een vol gevoel of een prothese die loslaat. Wij bekijken uw prothese en uw mond, en controleren of de rand en de achterkant van de plaat goed aansluiten. Vaak zien wij dan al waar het ongemak vandaan komt. Daarna bespreken wij de mogelijkheden, van een kleine aanpassing tot een nieuwe prothese of een klikgebit. U beslist zelf, en u heeft geen verwijzing nodig.
Heeft u nog een oudere prothese die prettiger zat, of juist minder prettig? Neem die gerust mee. Het verschil tussen twee protheses zegt ons vaak waar het ongemak vandaan komt.
Een gehemeltevrije bovenprothese op implantaten is een grotere stap dan een aanpassing aan uw huidige prothese. Het hele traject duurt gemiddeld vier tot zes maanden; daarvan groeien de implantaten ongeveer drie tot zes maanden in. Voor de implantaten is vooraf een machtiging van uw zorgverzekeraar nodig, die de implantoloog voor u aanvraagt. Wat u zelf betaalt, hangt af van uw situatie en uw polis. Dat bespreken wij vooraf met u; het eigen risico wordt apart berekend. Meer op wat kost een klikgebit.
Kom langs. Wij zoeken samen uit waar het ongemak vandaan komt en wat er mogelijk is. U heeft geen verwijzing nodig.
Lees ook soorten kunstgebitten en wat is een klikgebit.
Ja, maar niet bij een gewoon volledig bovengebit. Een gehemeltevrije bovenprothese kan met implantaten, en bij een gedeeltelijke prothese kan het gehemelte vaak deels vrij blijven.
Bij een volledige bovenprothese meestal niet. Het gehemelte zorgt voor de zuigkracht die de prothese laat zitten. Zonder dat deel laat de prothese los.
Soms een klein beetje, maar inkorten gaat ten koste van de zuigkracht. Wij bekijken eerst waar het ongemak vandaan komt.
Dat kan. Vaak gaat kokhalzen ook over doordat de prothese beter gaat passen of doordat u gewend raakt. Wij zoeken samen naar de oorzaak.
Sommige mensen ervaren dat in het begin. Smaak zit vooral in de tong, dus het went bij de meeste mensen.
Dat beoordeelt de implantoloog. In de bovenkaak zijn doorgaans meer implantaten nodig dan in de onderkaak.
Bij een bovenprothese zonder gehemelte op implantaten hangt de vergoeding af van uw situatie en uw polis; de implantoloog vraagt vooraf een machtiging aan. Wat u zelf betaalt, bespreken wij vooraf met u, en het eigen risico wordt apart berekend. Een gedeeltelijke prothese zit niet in de basisverzekering.
Vaak deels. Een frameprothese steunt op uw eigen tanden en kan smal blijven, zodat een deel van het gehemelte vrij blijft. Een plaatje is kleiner dan een volledige plaat, maar bedekt wel een deel van het gehemelte.
Omdat er eerst implantaten nodig zijn, duurt het traject gemiddeld vier tot zes maanden. De implantaten groeien ongeveer drie tot zes maanden in. In die tijd draagt u uw huidige prothese, die wij zo nodig aanpassen.
Nee. Een onderprothese ligt als een hoefijzer op de kaakwal. Zit uw onderprothese los, dan heeft dat een andere oorzaak, meestal een geslonken kaak.